Ngoài phân tách những bất hợp lý trên, đánh giá về phương án cách tân quỹ BHXH của Bộ LĐ - TB&XH và ILO, ông Đặng Như Lợi cũng cương trực thông tõ: “Sửa đổi có gì mới, có gì cải cách
Việc sửa đổi, bổ sung Luật BHXH cũng là nhằm khắc phục những hạn chế này. Tăng tuổi nghỉ hưu để. Cân đối quỹ hưu trí Theo quy định hiện hành, tuổi nghỉ hưu của cần lao nam là 60 và nữ là 55.
Vì lý do trên, tại Dự thảo Luật BHXH, cơ quan soạn thảo đã đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu đối với từng nhóm đối tượng. Năm 2002 nước Úc điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu của nữ lên 2,5 tuổi; Đức 1 tuổi; Thụy Sĩ 3 tuổi so với tuổi nghỉ hưu năm 1993 và các nước này cũng điều chỉnh tuổi nghỉ hưu qua hai bước tiến tới tuổi nghỉ hưu của nam và nữ bằng nhau vào năm 2035”, TS Phạm Đỗ Nhật Tân, nguyên Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ LĐ -TB&XH nhận xét.
Bên cạnh đề xuất của Bộ LĐ - TB&XH, Tổ chức lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam cũng khuyến nghị Việt Nam đầu tiên tăng độ tuổi nghỉ hưu của nữ lên 56 tuổi vào năm 2018 và tiếp tục tăng, cứ hai năm tăng một tuổi cho đến khi đạt 60 tuổi, sau đó tăng song song tuổi nghỉ hưu của cả nam và nữ, cứ hai năm tăng một tuổi cho đến khi đạt 65 tuổi và giữ nguyên ở độ tuổi này.
Ảnh minh họa. “Số liệu thống kê trong các nước OECD cho thấy, chưa có nước nào điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu của nữ quá 5 tuổi.
Rõ ràng đây là sự đổi thay quá lớn khi lần đầu thực hiện việc tăng tuổi nghỉ hưu đối với cần lao nữ ở nước ta.
Sửa đổi có gì cải cách? Nếu theo điều chỉnh của Dự thảo Luật thì tuổi nghỉ hưu của nữ sẽ là 62 (mức tăng cao nhất), nghĩa là tăng 7 tuổi so với quy định hiện hành (hoặc tăng 10 tuổi như đề xuất của ILO), mặc dầu quá trình điều chỉnh theo phương thức này diễn ra trong 21 năm (hoặc 14 năm như đề xuất của ILO).
Đây là số lượng rất lớn trong lực lượng lao động ở khu vực sản xuất, kinh doanh một số đơn vị sự nghiệp ở Việt Nam”. Trước hết, từ năm 2016 trở đi thực hành tăng tuổi nghỉ hưu đối với cán bộ, công chức, nhân viên theo phương thức cứ ba năm tăng tuổi nghỉ hưu lên 1 tuổi cho cả nam và nữ cho đến khi đạt 62 tuổi (phương án 1) hoặc cho đến khi nam đạt 62 tuổi, nữ đạt 60 tuổi (phương án 2).
Trong khi đó, tuổi thọ nhàng nhàng của nước ta ngày càng tăng đã làm thời kì trả lương hưu bị kéo dài (theo số liệu thống kê năm 2012, tuổi thọ bình quân của người nghỉ hưu chết là 73,04 tuổi, trong đó nam là 73,95 tuổi, nữ là 71,2 tuổi). Trong trường hợp giới hạn tối thiểu, tức là người tham gia bảo hiểm hưu trí, tử tuất phải đủ 65 tuổi mới được nghỉ hưu và không bị giảm trừ lương hưu, vậy khi người lao động tuổi đã cao (trên 40 đến dưới 60) không còn khả năng đáp ứng đề nghị công việc đang làm, phải chuyển làm việc khác lại không có nơi tiếp nhận, trong khi không muốn về hưu sớm thì xử lý thế nào?.
Nhưng liệu việc làm này có đích thực cải cách và đem lại hiệu quả?. Như vậy, tính từ thời khắc thực hiện (năm 2016) thì nam đạt 62 tuổi vào năm 2022 và mất 6 năm điều chỉnh; nữ đạt 62 tuổi vào năm 2037 và mất 21 năm điều chỉnh hoặc nữ đạt 60 tuổi vào năm 2031 và mất 15 năm điều chỉnh (phương án 2).
Khi điều kiện về tuổi đời hưởng lương hưu của nam và nữ bằng nhau thì tỷ lệ tính thêm đối với mỗi năm đóng BHXH sau năm thứ 20 là 2% đối với cả nam và nữ. Cụ thể, mức lương hưu hàng tháng của người cần lao được tính bằng 45% mức bình quân lương bổng tháng đóng BHXH ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ, mức tối đa bằng 75%.
Ngoài tăng mức đóng, giảm quyền lợi hưởng của người tham gia BHXH nhằm cân đối thu-chi quỹ bảo hiểm hưu trí, tử tuất; có đổi thay gì lớn để khắc phục căn bản các hạn chế, bất cập của chính sách BHXH hiện hành?. Theo Dự thảo Luật BHXH, tuổi về hưu của lao động nữ sẽ tăng lên 62. Ngay trong các nước thuộc Tổ chức cộng tác và Phát triển kinh tế (OECD) cũng chưa có nước nào điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu của nữ quá 5 tuổi.
Tuy nhiên, như nhận xét của bà Đỗ Thị Xuân Phương - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam - thì tuổi nghỉ hưu thực tại bình quân chung thấp hơn so với tuổi quy định hiện hành, trong đó nam 55,62 tuổi (thấp hơn 4,4 tuổi so với tuổi 60), nữ 52,65 tuổi (thấp hơn 2,4 tuổi so với tuổi 55). Qua nhiều lần nghiên cứu canh tân chính sách BHXH, mọi phân tích, đánh giá đều thấy rõ được các ưu điểm, nhược điểm, hạn chế, bất cập và căn nguyên của chính sách hiện hành, nhưng khi đề xuất cách tân, thay đổi căn bản lại chỉ là những sửa đổi, bổ sung chắp vá, tạm, không xử lí, giải quyết được các vướng mắc, tồn tại, không khắc phục được các hạn chế, bất cập hiện hành, thậm chí còn làm trầm trọng thêm”.
Thực tiễn này cho thấy “tình hình cân đối quỹ hưu trí, tử tuất chưa đảm bảo vững bền, lâu dài”, bà Đỗ Thị Xuân Phương lo lắng. Chế độ bảo hiểm hưu trí hiện hành của Việt Nam tồn tại không ít bất cập. Ngoại giả, cơ quan soạn thảo cũng sửa đổi cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng theo hướng có lộ trình tăng dần.
Vân Anh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét